ผังงาน (Flowchart) คืออะไร?
คือ เครื่องมือช่วยจัดระบบความคิด โดยนำเสนอในรูปของ "สัญลักษณ์ภาพและทิศทางลูกศร" แสดงลำดับขั้นตอนการทำงาน หรือขั้นตอนการแก้ปัญหา ช่วยให้เราคุยกับคอมพิวเตอร์และเพื่อนร่วมงานเข้าใจตรงกันได้อย่างรวดเร็ว!
📊 รูปแบบ / โครงสร้างของผังงาน (Flowchart Structures)
การเขียนผังงานเพื่อแก้ปัญหามีโครงสร้างพื้นฐาน 3 รูปแบบที่นักเรียนจำเป็นต้องรู้ ได้แก่:
1. โครงสร้างแบบลำดับ (Sequential)
การทำงานที่เป็นขั้นตอนเรียงจากบนลงล่าง ทำทีละขั้นตอนอย่างตรงไปตรงมาโดยไม่มีทางเลือกหรือการย้อนกลับ
2. โครงสร้างแบบมีเงื่อนไข (Selection)
การทำงานที่มีการตรวจสอบเงื่อนไขเพื่อตัดสินใจเลือกทางเดิน มีจุดเชื่อมต่อ Connector มารวมเส้นทางสายเข้าหากัน
3. โครงสร้างแบบวนซ้ำ (Loop / Iteration)
การทำงานที่มีการย้อนกลับไปทำขั้นตอนซ้ำๆ โดยตรวจสอบเงื่อนไขจนกว่าเงื่อนไขจะบรรลุผลสำเร็จ
🏷️ พจนานุกรมสัญลักษณ์พื้นฐานที่เกี่ยวข้อง
เลื่อนเมาส์เพื่อดูรายละเอียดTerminator (วงรี/แคปซูล)
จุดเริ่มต้น หรือ สิ้นสุด
ใช้ระบุจุดแรกและจุดสุดท้ายของกระบวนการเขียนผังงานเสมอ ขาดไม่ได้!
Process (สี่เหลี่ยมผืนผ้า)
การประมวลผล / การปฏิบัติงาน
ใช้สำหรับการกระทำ การคำนวณ หรือขั้นตอนการทำงานทั่วไป เช่น "ต้มน้ำ", "กินข้าว"
Decision (สี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด)
การตัดสินใจ / เงื่อนไข
ใช้เมื่อมีทางเลือกในการตัดสินใจ และมักจะมีทางแยกออกเป็น "ใช่" (Yes) หรือ "ไม่ใช่" (No)
Data I/O (สี่เหลี่ยมด้านขนาน)
การนำเข้า / แสดงผลข้อมูล
ใช้เมื่อมีข้อมูลเข้ามาประมวลผล หรือส่งผลข้อมูลออกไป โดยไม่ได้เจาะจงอุปกรณ์
Flow Line (ลูกศรเส้นทิศทาง)
ทิศทางการทำงาน
ใช้เชื่อมโยงสัญลักษณ์ต่าง ๆ เพื่อบอกเส้นทางการทำงานและลำดับถัดไปของขั้นตอน
Connector (จุดเชื่อมต่อแบบกลม)
จุดเชื่อมต่อผังงาน
ใช้เชื่อมต่อเส้นทางการทำงานในหน้าเดียวกัน เพื่อให้ผังงานเป็นระเบียบและไม่ดูซับซ้อน
Display (แสดงผลจอภาพ)
แสดงผลผ่านจอภาพ
ใช้ระบุขั้นตอนการนำข้อมูล เช่น ข้อความ คะแนน หรือผลลัพธ์ ออกมาแสดงผลทางหน้าจอ
Document (แสดงผลเอกสาร/เครื่องพิมพ์)
แสดงผลออกทางกระดาษ
ใช้สำหรับการแสดงข้อมูลลัพธ์ หรือรายงานผลที่พิมพ์ออกไปทางเครื่องพิมพ์ (Printer)